Entréelid Merel Geerlings bezocht afgelopen vrijdag het concert van het Koninklijk Concertgebouworkest, dat uiteraard in het teken stond van Orde en Chaos.

Lees hier haar verslag.

Op donderdag 13 september 2012 heb ik het eerste concert in de AAA-serie van dit seizoen bezocht. Het thema was deze keer Orde en chaos. Het Koninklijk Concertgebouworkest speelde drie werken, voor de pauze Lutoslawski en Murail en na de pauze Ives, onder leiding van dirigent Peter Eötvös.

Ik kende de werken van Lutoslawski en Ives niet, dus ik wist niet goed wat ik van deze avond moest verwachten. Ik ben vaker naar concerten in de AAA-serie geweest en ik die bevielen me altijd goed, dus ik had er vertrouwen in dat dit ook weer een mooie avond zou worden. Want van één ding kun je bij het KCO altijd op aan, de concerten worden altijd met het grootste enthousiasme gespeeld.

Adjunct directeur artistieke zaken Joel Ethan Fried verwelkomde het publiek en gaf een kleine inleiding op het concert. Hij vertelde iets over elk stuk en stelde daarbij de vraag: is het orde of chaos? De inleiding maakte me nieuwsgierig naar de rest van het concert.

Het eerste stuk, Jeux vénitiens van Witold Lutoslawski, werd gespeeld door een kamerorkest. Fried vertelde dat op een aantal momenten de musici zelf mochten bepalen welk ritme ze speelden bij de noten die op de bladmuziek voorgeschreven stond. Het stuk verviel daarmee echter niet in chaos, maar klonk als een mooi geheel. Indrukwekkend was de solo van fluitiste Emily Beynon in het derde deel.

Vervolgens werd de Nederlandse première gespeeld van Le désenchantement du monde van Tristan Murail, die zelf ook in de zaal zat. Het stuk heeft als ondertitel ‘concerto symphonique pour piano et orchestre’ en Pierre-Laurent Aimard zat achter de vleugel. Ik wist niet goed wat ik van dit stuk moest vinden, en misschien was dat ook wel de bedoeling van de componist. Wanneer de wereld ‘onttoverd’ is, zoals de titel zegt, blijven er minder extreme emoties over. Dat hoorde je duidelijk terug in dit stuk.

Na de pauze stond de Vierde symfonie van Ives op het programma. Dit was een heel bijzonder stuk, waarbij je steeds werd verrast door onverwachte elementen. Zo zat het koor niet achter het orkest, maar voorin de zaal, waardoor het geluid op een heel mooie manier de zaal inkwam. Daarnaast werd gebruik gemaakt van drie groepen musici die buiten de zaal in de foyers stonden. Het meest bijzondere was dat in sommige delen twee dirigente nodig waren, omdat het orkest in verschillende maatsoorten speelde. Het stuk was op het ene moment heel ingetogen, het volgende moment heel ingetogen. Met name deel twee was onverwachts bombastisch in vergelijking met het eerste deel.

Tot slot kom ik nog even terug op de vraag van Fried, is een stuk orde of chaos? Bij alle drie de werken werd ik verrast doordat het nooit als orde of chaos klonk. Voor mij was het meer een georganiseerde chaos. Of een chaotische orde.

Merel Geerlings